សម្តេចសង្ឃរាជ ជួន ណាត
ថ្ងៃទី ០០ ខែ 00 ឆ្នាំ០០០០ ម៉ោង ០០:០០:០០ | បានអាន 1097
ជីវប្រវត្តិ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ គណៈមហានិកាយ ជួន ណាត ជោតញ្ញាណោ
១. ជាតិបរិចេ្ចទ កំណត់អំពីជាតិ សម្តេចព្រះសង្បរាជ ទ្រង់ប្រសូតនៅថ្ងៃអង្គារ៏ ១១ រោច ខែផល្គុន ឆ្នាំវកឆស័ក ព.ស ២៤២៧ ឆ្នាំវក គឺថ្ងៃទី១១ ខែមិនា នៅភូមិកំរៀងសង្កាត់រកាកោះ ស្រុកគង ពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ សម្តេចជា ព្រះជាតិក្នុងត្រកូលកសិករព្រះមាតាសម្តេច នាម យក់ ព្រះបិតា នាម ព្រហ្ម ជួន ។ គ្រួសារនេះមានបុត្រតែពីរនាក់គឺ អង្គសម្តេច ព្រះសង្បរាជ និង លោកអ្នកឧញ៉ាសោភណមមន្រ្តី ជួននុត ជាព្រះអនុជនៃសម្តេចព្រះសង្បរាជ ។ ២. កុមារបរិច្ចេទ កំណត់អំពីភាពនៃកុមារ សម្តេចកាលនៅកុមារភាព មានព្រះជន្មាយុរវាង ១២ឆ្នាំ ព្រះមាតាបិតាបាននាំយកទៅផ្ទុកផ្ទាក់អោយរៀន សូត្រអក្សរសាស្រ្ត របស់ជាតិក្នុងសំណាក់លោកគ្រូសូត្រសាំ្តនាម កែ ម៉ម វត្តពោធិព្រឹក្ស ហៅវត្ត( ពោល្យំ ) សង្កាត់រលាំងកែន ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល ។ ៣. បព្វជា្ជបរិច្ចេទ កំណត់អំពីបព្វជា្ជ លុះសម្តេចមានព្រះជន្មាយុ ១៤ឆ្នាំ បានបួងសួងជាសាមណេរក្នុងថ្ងៃ១៤កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំចរសំរឹទ្ធស័ក ព.ស២៤៤១ គ.ស ១៨៩៧ នៅបំពេញកិច្ចសិក្សានៅវត្តពោធិព្រឹក្ស អស់រយះកាល ២ឆ្នំា ទើបចេញពីវត្ត ពោធិព្រឹក្សទៅរៀនសូត្រ ព្រះបរិយតិ្តធម៌ឯវត្តឧណ្ណាលោម ក្រុងភ្នំពេញ សំណាក់ព្រះគ្រូ ទេព សោ នាកុដ ថែវ ប្របកំពែងខាងជើង ក្នុងកាល ព.ស ២៤៤៣ គ .ស ១៨៩៩ ។ ៤. បេសកម្មបរិច្ចេទ កំណត់អំពីការទទួលបប្រើកិច្ចការ ព.ស ២៤៦៣ គ.ស ១៩១៩ សម្តេចទ្រង់បានធ្វើជាសមាជិកនៃក្រុមជំនុំតែងវចនានុក្រមខ្មែរដែលទ្រង់ជា លេខាធិកាកាន់កិច្ចការផ្ទាល់លុះត្រាបានចប់ចុងចប់ដើម។ ព.ស ២៤៩៦ គ.ស ១៩២៥ សម្តេចបានធ្វើជសមាជិកនៃក្រុមជំនុំពិនិត្យអក្ខរាវិរុទ្ធនៃសៀវភៅនានាដែល សាលាបាលីជាន់ខ្ពស់បោះពុម្ភផ្សាយ។ ព.ស ២៤៧០ គ.ស ១៩២៦ តមកជាច្រើនឆ្នាំ សម្តេចទ្រង់បានទទួលការតែងតាំងនាមប្រយោគ ក្នុងការ ប្រឡងយកវិញ្ញាបនប័ត្រ បឋមសិក្សាខ្មែរ និងការប្រឡងយកសញ្ញាប័ត្របឋមសិក្សាជាន់ខ្ពស់ បារំាង ខ្មែរ នៅក្រុងភ្នំពេញ។ ព.ស ២៤៧៤ គ.ស ១៩២៧ សម្តេចទ្រង់បានទទួលការតែងតាំងជាសមាជិកក្រុមជំនុំផ្ទៀងសម្រេច ខាងវចនានុក្រមខ្មែរ ហើយសម្តេចបានទទួលភារះធ្វើវចនានុក្រមតែមួយព្រះអង្គឯង ដរាបដល់បាន ចប់សព្វគ្រប់បានបោះពុម្ភផ្សាទាំងភាគ១ ភាគ២ បាន៤គ្រាហើយ។ក្នុងឆ្នាំនេះ សម្តេចបានទទូលការ តែងតាំងជាសមាជិកនៃក្រុមអភិបាលជំនុំផ្តាច់ឆ្នាំសម្រាប់បណ្ណាល័យកម្ពុជា ដែលសព្វថ្ងៃហៅថា វិជ្ជា ឋានពុទ្ធសាសនបណ្ណិត្យ។ ព.ស ២៤៧៤ គ.ស ១៩៣០ សម្តេចទ្រង់បានទទួលការតែងតាំងក្នុងមុខតំណែងជាចាងរងនៃសាលា បាលីជាន់ខ្ពស់ក្រុងភ្នំពេញ។ក្នុងឆ្នំាដដែលនោះ សម្តេចបានទទួលការតែងតាំងជាសមាជិកជំនួយនៃ ក្រុមជំនុំខាងការស្រាវជា្រវជ្រើសរើសពាក្យពេចន៏ក្នុងផ្ទៃនៃកវីនិពន្ធខ្មែរបុរាណដើម្បីប្រមូលបញ្ជូល ពាក្យទាំងនេះទៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ។ ព.ស ២៤៧៧ គ.ស ១៩៣៣ សម្តេចទ្រង់បានទទូលការតែងតាំងជាសមាជិកនៃក្រុមជំនុំពិនិត្យសៀវ ភៅដែលក្រសួងសិក្សាធិការជាតិបោះពម្ភផ្សាយ។ ៥. ឋានន្តរបរិច្ឆេទ កំណត់អំពីឋានន្តរ ព.ស ២៥៨៦ គ.ស ១៩៤២ សម្តេចទ្រង់បានទទូលឋានន្តរជាចាងហ្វាង នៃ សាលាបាលីជាន់ខ្ពស់ក្រុម ភ្នំពេញដែលសព្វថ្ងៃកែឈ្មោះជាពុទិ្ធកវិទ្យាល័យព្រះសុរាម្រឹត។ ព.ស ២៤៨៨ គ.ស ១៩៤៤ សម្តេចទ្រង់បានទទួលដំណែងជា ចៅអធិការ វត្តឧណា្ញលោម។ ព.ស ២៤៨៩ គ.ស ១៩៤៥ សម្តេចទ្រង់បានទទួលនាទីជាអធិបតីនៃថេរសភា គឺក្រុមជំនុំជាន់ខ្ពស់របស់ សង្ឃ ។ ព.ស ២៤៩១ គ.ស ១៩៤៧ សម្តេចទ្រង់បានទទួលនាទីជាអនុប្រធានគណះកម្មកាវប្បធម៌ផ្នែកអក្សរ ” ក “នៃគណះកម្មការជាតិខាងការសិក្សា។ ព.ស ២៤៩២ គ.ស ១៩៤៨ ទ្រង់បានទទួលនាទីជាគណះកម្មការធម្មវិន័យពិនិត្យការផ្សាយសៀវ ភៅសម្រាប់សាលាធម្មវិន័យក្នុងព្រះរាជណាចក្រ ។ គ.ស ១៩៦១ រហូតមកសម្តេចទ្រង់ប្រោសមេត្តាទទួលនិមន្តរបស់សមាគមអ្មកនិពន្ធខ្មែរធ្វើជាព្រះប្រ ធាននៃការសម្ភាសន៏អក្សរសាស្ត្រ ដែលផ្សាយតាម វិទ្យុជាតិរៀងរាល់ថ្ងៃសុក្រ។ គ.ស ១៩៦៨ ទ្រង់ទទួលឋានះជាព្រះប្រធានគណះកម្មការពិនិត្យអត្ថបទផ្សាយជារឿងខាងប្រវត្តិ សាស្ត្រខ្មែរ។ គ.ស ១៩៦៩ ព្រះអង្គទទួលការតែងតាំងជាប្រធានគណះកម្មការពិនិត្យនិង កំណត់អំពីវិន័យរបស់ ទង់ជាតិខ្មែរ។ ៦. ឥស្សរិយបរិច្ឆេទ កំណត់អំពីឥស្សរិយយស គ្រឿងឥស្សរិយយស ដែលសម្តេចទទួលដូចតទៅនេះគឹ -មេដាយអស្សឬទិ្ធមុនីសារាភរណ៏ នៅ ព.ស ២៤៦១ គ.ស ១៩១៧។ -មេដាយអស្សឬទិ្ធព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅ ព.ស ២៤៧៦ គ.ស ១៩៣២។ -មេដាយអស្សឬទិ្ធដំរីមួយលាន និង ស្វេតច្ឆប្រទេសឡាវ នៅ ព.ស ២៤៧៦ គ.ស ១៩៣២។ -មេដាយសេនា នៃបណ្ឌិតសភា សាធារណះរដ្ឋបារំាង នៅ ព.ស ២៤៨១ គ.ស ១៩៣៧។ -មេដាយអស្សឬទិ្ធដីឡាឡេស្យុហដូណ្ណើរ នៃសាធារណះរដ្ឋបារាំងនៅ ព.ស ២៤៨៦ គ.ស ១៩៣៧។ -មេដាយសេនា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៃសាធារណះរដ្ឋបារាំង នៅ ព.ស ២៤៨៨ គ.ស ១៩៤៤។ -មេដាយសេនាដឺឡាឡេស្យុងដូណ្ណើរ នៃសាធារណះរដ្ឋបារាំង នៅ គ.ស ១៩៤៨។ -មេដាយមហាសិរីវឌ្ឍន៏ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅ ព.ស ២៤០៥ គ.ស ១៩៦២។ -មេដាយមហាសិរីវឌ្ឍន៏សុវត្ថារា នៅ ព.ស ២៥០៦ គ.ស ១៩៦៣។ -មេដាយជាតូបការ ដែលជាគ្រឿងឥស្សរិយយសធំបំផុតក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅ ព .ស ២៥១៣ គ.ស ១៩៦៩។ ៧.ពុទ្ធវុឌ្ឍិបតិច្ឆេទ កំណត់អំពីការធ្វើសេចក្តីចម្រើនក្នុងផ្លូវលោក និង ផ្លូវព្រះពុទ្ធសាសនា កិច្ចការឯទៀតរបស់សម្តេច ក្រៅពីមុខការខាងសិក្សា ដែលសុទ្ធតែជាការមានប្រយោជន៏ជា សាធារណះក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា និង ប្រទេសជាតិនោះ នៅមានច្រើនទៅទៀតនិយាយដោយ សង្ខេប គឺចាប់តាំងពីឆ្នំាឆ្លូវសប្តស័ក ព.ស ២៤៧០ គ.ស ១៩២៤ រៀងមកសម្តេចបានធ្វើការ ឧបត្តម្ភវត្តពោធិព្រឹក្ស (ហៅវត្តពោល្យំ) ក្នុងសង្កាត់រលាំងកែណ ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្ត កំពង់ស្ពឺជាទីជាតិភូមិរបស់សម្តេច ដូចមាន សេនាសនភណ្ឌ័ តទៅនេះ : ១. សម្តេចបានជាវដីជុំវិញវត្តចំនួនជា ៣ ហិតា ពង្រីកទីវត្តឪ្យធំទូលាយច្រើនជាងពីដើម ។ ២. បានជួយឧបត្តម្ភលើកថ្នល់ភ្ជាប់ពីថ្នល់ជាតិចូលមកវត្ត សុរភី និង ពោធិព្រឹក្ស រួមចម្ងាយ ៣គីឡូម៉ែត្រ។ ៣. បានស្ថាបនាវិហារបេតុងអាម៉េ សាលាបាលីរង(ពុទិ្ធកបឋមសិក្សា) រៀបចំវត្តពោធិព្រឹក្ស ទាំងមូល អោយមានទេសភាពសមរម្យ តាមសម័យនិយម។ ៤. បានស្ថាបនា ស្ពានធំមួយនិងស្ពានតូចមួយ សុទ្ធតែបេតុងអាម៉េឆ្លងស្ទឹងតូច ទាំងព្រំប្រ ទល់សង្កាត់រលាំងកែន និង សង្កាត់រកាកោះ។ ៥. បានឧបត្តម្ភក្នុងាករស្ថាបនា សាលាបឋមសិក្សាបំពេញវិជ្ជា សុរភី ពោធិព្រឹក្ស ៣ខ្នង តាំងពី គ.ស ១៩៤៨ រៀងរហូតដល់សាលានេះ ឡើងដល់ថ្នាក់ឧត្តមដ្ឋាន សម្រាប់កូនចៅ អ្នកស្រុកជើងវត្ត សុរភី និងវត្ត ពោធិព្រឹក្ស ។ ៦. បានឧបត្តម្ភអោយគេធ្វើថ្នល់លំមួយចាក់ក្រួសបាយក្រៀមប្រើការបានដោយងាយស្រួល ។ ៧. បានជាវទីដី ៣ហិតាកន្លះទុកដាក់ជាសាសនសម្បត្តិតរៀងទៅ ។ ៨. បានស្ថាបនា ក្លោងទ្វារបេតុងអាម៉េមួយ ។ ៩. បានស្ថាបនា អាវសថសាលា (សាលាដំណាក់) ១ខ្នង។ ១០. បានចាត់ការអោយជីកស្រះមួយទំហំ ១០០ម៉ែត្រ ៤ជ្រុង ចេញពីថ្នល់ជាតិក្នុង សង្កាត់រកាកោះ។ ១១. បានជួយឧបត្តមជីកអណ្តូងយោង១៦កន្លែង អណ្តូងបុកប្រើស្នប់ ៣កន្លែង។ ១២. បានជួយស្ថាបនាគិលានដ្ឋានមួយខ្នង ប្រសូតគ្រឹះ (មន្ទីរសម្ភព) ដោយបេតុងអាម៉េ។ ១៣. បានធ្វើកំពែងបេតុងអាម៉េ បណ្តោយ ១០០ម៉ែត្រ ទទឹង៥២ម៉ែត្រពទ្ធ័ ជុំវិញមន្ទីពេទ្យ ទាំងពីរខ្នងនេះ។ ១៤. បានស្ថាបនា អគារគពិ្ភនីសំណាក់ក្នុងកំពែងនោះដែរ ។ ១៥. បានស្ថាបនាអាគារបេតុងអម៉េ ២ខ្នងក្រៅកំពែងនេះសម្រាប់គិលានសមណះ។ ១៦. បានចាត់ការឪ្យលើកទំនប់ទឹក ១កន្លែង បណ្តោយ៩០០ ម៉ែត្រ ទទឹង ៨០០ម៉ែត្រ (ដោយសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ឧបយុវរាជ ព្រះប្រមុខរដ្ឋទ្រង់សព្វព្រះរាជហរទ័យ ប្រោសប្រទានព្រះរាជានុញ្ញាតឪ្យលើកទំនប់ទឹកនេះ) ។ ១៧. បានឧបត្តម្ភឪ្យវេយ្យាវច្ចករដំាដំណាំលើទឹកដីខាងលើនេះ ជាប្រយោជន៏ដល់ គិលានដ្ឋាន និង ប្រសូតិគ្រឹះ របស់សម្តេចទៅក្នុងអនាគតកាល(ស្ថាបនកម្មទាំងនេះ នៅ ក្នុងភូមិស្រែបន្ទាយ សង្កាត់រកាកោះ) ។ ១៨. បានលះបង់ដីមួយកន្លែង ដែលសម្តេចបានជាវហើយនោះ ជូនព្រះរាជរដ្ឋាភិបាល អោយស្ថាបនា អគារមណ្ឌល នីតិកម្ម (ប៉ុស្តិប៉ូលីស) និង មន្ទីររាជសហករណ៏។ ១៩. បានផ្តើមគំនិតធ្វើសហគមន៏ កសាងមន្ទីរពេទ្យព្រះសង្ឃ ក្រុងភ្នំពេញ។ ២០. បានកសាងវិហារវត្តឧណ្ណាលោម ដែលជាវិហារធំបំផុត ជាងវិហារទាំងអស់ក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ហើយមាន៣ជាន់ ក្នុង ព.ស២៤៩៩ គ.ស ១៩៥៦ ។ ២១. បានផ្តើមកសាងព្រះសក្យមុនិចេតីយ នៅខាងកើតស្ថានីយ៏ រាជាស្ម័យយាន។ ២២. បានទីនុកបម្រុង ព្រមទាំងចាត់ចែងសមណះនិសិ្សត បញ្ជូនឪ្យទៅរៀននៅឯបរទេស មានប្រទេសឥណ្ឌា ភូមា ជាដើម។ ២៣. បានបង្កើតការសិក្សាធម្មវិន័យ ដើម្បីសិក្ខាកាមកុលបុត្រទូទៅពេញប្រទេសកម្ពុជា។ ២៤. បានបង្កើតការអប់រំយុវជន ដោយសីលធម៌ ដែលនៅក្នុងវត្ត ឧណ្ណាលោម ឬ វត្តឯទៀត ដែលមានយុវជននៅវត្តជាច្រើមនាក់។ ២៥. បានផ្តើមកសាងឈាបនដ្ឋាន(ទីបូជាសព) ក្នុងវត្តឧណ្ណាលោមដោយមាន លោកអ្នក ឧកញ៉ាតេជះ តាន់ ម៉ៅ ជាអ្នកចេញប្រាក់កសាអោយកើតមានក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមុនដំបូង បង្អស់ គ.ស ១៩៥៣។ ២៦. បានផ្តើមសង់ឧបដ្ឋានសាលា សម្រាប់មន្ត្រីសង្ឃដែលនិមន្តមកក្នុងអនុសំវច្ឆរមហា សន្និបាន ដើម្បីប្រជុំទទួលភត្តាហារនិងសម្រាប់ភ្ជុំបិណ្ឌ ដែលគហបតី លី សុនងន ឧបាសិកា តាន់ស៊ីប៊ី ចេញប្រាក់កសាង ។ ២៧. បានបង្កើតអោយមានការហាត់រៀនប្រលងសូត្របាតិមោក្ឌបាលី។ ២៨. បានរៀបចំតាំងគណះកម្មការសង្ឃ និង គណះកម្មការគ្រហស្ថ តាមផ្លូវការគ្រប់វត្តទាំង អស់ដើម្បីរៀបចំទីវត្តឪ្យសា្អត ទាំងមានរបៀបរៀបរយតាំងពីឆ្នាំ ១៩៥៥ ដរាបមក។ ២៩. បានបង្កើតទង់ព្រះពុទ្ធសាសនា ឪ្យត្រូវស្របគ្នានឹងទង់ព្រះពុទ្ធសាសនា នៃ ប្រទេស ឥណ្ណា លង្កា ជាដើម។ ៣០. បានផ្តើមពិធីបុណ្យសម្ភោធឆ្លងព្រះត្រៃបិដកក្នុងកាល ព.ស ២៥១២ គ.ស ១៩៦៩ ឋិតនៅក្រោមព្រះរាជធិបតី ភាពនៃព្រះឧបយុវរាជព្រះប្រមុខរដ្ឋ។ ពិធីសម្ភោធព្រះត្រៃបិដក រាប់ថាជាមូលហេតុធំមួយតាមផ្លូវការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល នាំឪ្យពុទ្ធសាសនាបណ្ឌិត្យជាវ ព្រះត្រៃបិដក ប្រគេនជូនចំពោះព្រះសង្ឃ និង គ្រហស្ថ បានប្រាក់ថវិកា ជាតិជាងដប់លាន រៀល ។ ៣១. បាននាំយកកូន និង ផ្លែសាលព្រឹក្ស ពីប្រទេសឥណ្ឌាមកចែកផ្សាយឪ្យប្រទេសយើង ដំាបានច្រើនវត្ត មាន វត្តឧណ្ណាលោម និង វត្ត និរោធរង្សីជាដើម។ ៣២. បានជួយកសាងវត្តជាច្រើន គឺវត្តមុន្នីរង្សី(ហៅឃ្លាំងខ្មួត) ក្នុងស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ វត្តជោតញ្ញាណ ក្រុងព្រះសីហនុកំពង់សោម វត្តជោតញ្ញាណក្នុង ខេត្តកោះកុង បានផ្តើម កសាងវត្តវត្តជោតនារាមហៅ បឹងកុក នៅក្នុងទីក្រុងខេត្តកំពង់ចាម វត្តនារាយណ៏ក្នុង ស្រុក ឈូក ខេត្តកំពត និង វិហារមួយខ្នង នៅក្នុងបរិវេណមន្ទីរពេទ្យព្រះសង្ឃ ដោយមានគហបតី តាន់ ហុងអាន ជាអ្នកបរិច្ចាគប្រាក់កសាង។ ព្រះគុណសម្បតិ្តនៃសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ គុណសម្បត្តិនៃសម្តេចជាអម្ចាស់ មានច្រើនយ៉ាងណាស់ ប៉ុន្តែយើងខ្ញុំបានពិចារណាដោយ ហ្មត់ចត់ហើយសរសេររូមន្តប្រមូលយកចំពោះតែគោលធំៗ ដោយសង្ខេបមាន ៥យ៉ាង ដូច សេចក្តីរៀបរៀង វែកញែកតទៅនេះ ១.វិរិយភាពក្នុងការសិក្សា ២. បដិភាណប្បញ្ញា (ប្រាជា្ញវាងវៃ) ៣. វេសារជ្ជប្បញ្ញា (បញ្ញាក្លៀវក្លាអង់អាច) ៤. ធម្មទេសនាកោសល្យ (ភាពឈ្លាស់វៃក្នុងធម្មទេសនា) ៥. បណិតសកម្មភាព(សកម្មភាពដ៏ប្រសើរ) អធិប្បាយសេចក្តីចំពោះគុណសម្បត្តិនិមួយៗ ១.វិរិយភាព ប្រែថា សេចក្តីព្យាយាមឬ ថាប្រឹងប្រែង រាប់ថាជាបាលីមួយរបស់ព្រះ ពោធិសត្ថដែលយើងធ្លាប់ចេះដឹងមកហើយ រមែងប្រកបដោយឧបស័គ្គគឺធម៌ជាគ្រឿងរារាំង បើមិនច្រើនក៏តិច តែងាបើសេចក្តីព្យាយាមមានកម្លាំងក្លៀវក្លា ក៏អាចពុះពារចំពោះឧបស័គ្គនោះ បានដោយពិត។ ២.បដិភាណប្បញ្ញា បា្រជា្ញសំដៅយកការចេះដឹងយល់ទូទៅ ឬការយល់ច្បាស់ លាស់ចំពោះហេតុការណ៏ផ្សេងៗតាមធម្មតា ។ ដែលសំដៅទៅលើ យកប្រាជា្ញដែលកើតឡើង ភ្លាមៗ ហើយអាចឆ្លើយតមវិញបានភា្លមមិនបាច់គិតគូរអស់វេលាយូទេ។ ៣.វេសារជ្ជប្បញ្ញា ភាពនៃប្រាជ្ញាអង់អាចក្លៀវក្លានេះ ជាគុណសម្បត្តិមួយដ៏ប្រសើរ របស់មនុស្ស។ ប្រាជ្ញារបស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជជាអម្ចាស់របស់យើង រាប់ថាជាប្រាជ្ញាមួយដ៏ ខ្ពង់ខ្ពស់អាចពោលបានថា សម្តេចមានវេសារវជ្ជប្បញ្ញាគ្រប់គ្រាប់ព្រោះព្រះអង្គបានទទួលព្រះ កិត្តិនាម ដ៏ល្បីខ្ទរខ្ទាយទៅក្នុងប្រទេសនិង ក្រៅប្រទេស។ ៤.ធម្មទេសបនាកោសល្យ ភាពនៃការឈ្លាសវៃមានច្រើនយ៉ាងគឺ ឈ្លាសវៃក្នុង អំពីបាបក៏មានក្នុងអំពីបុណ្យក៏មានឈ្លាសវៃក្នុងអំពីឥតប្រយោជន៏ក៏មាន ក្នុងអំពើមានប្រយោ ជន៏ក៏មាន ។ ដែលសំដៅទៅលើការឈ្លាសវៃក្នុងធម្មទេសនា។ ធម្មទេសនានៃ សម្តេច ប្រកប ដោយប្រយោជន៏ទាំងផ្លូវលោក ទាំងផ្លូវធម៏ អាចបំភ្លឺពុទ្ធបរិស័ទប្រជាពលរដ្ឋឪ្យយល់ ផ្លូវខុស ផ្លូវត្រូវ អោយជឿជាក់ចំពោះជាតិសាសនា និង ព្រះរាជបល្ល័ង។ ៥.បណីតសកម្ម ការងាររបស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជសុទ្ធតែជាការងារមាន ប្រយោជន៏ដ៏ឧត្តុឧត្តមចំពោះពុទ្ធបរិស័ទ ពុំមានការងារណាមួយ ដែលឥតប្រយោជន៏នោះ ទេ។ សម្តេចបានធ្វើបុណ្យផ្សេងៗជាច្រើនដងណាស់ មានកឋិនទានជាដើមក្នុងឆ្នាំនីមួយៗ បានធ្វើកឋិន ២ឬ៣វត្ត រៀងរាល់ឆ្នាំឥតដែលខានឡើយ។សកម្មភាពរបស់សម្តេចព្រះរាជ ប្រកបដោយហេតុផលល្អណាស់អាចបង្ហាញជាឧទាហរណ៏មួយ ដើម្បីបញ្ជាក់ចំពោះវរជន បញ្ញវន្ត័ទាំងសម័យចាស់ សម័យថ្មីដែលគួរជាទិដ្ឋាគតិ (ការយកតម្រាប់តាម) បានដោយ ពិតដោយហេតុដែលឃើញរូបរាងកិច្ចការជាភស្តុតាងផង់ ទ្រឹស្តីក្នុងការងារដ៏ច្រើនប្រសើរ យ៉ាងនេះផង ទើបហៅថា “បណីតសកម្មភាព”។...
ជីវប្រវត្តិ ព្រះមហាធម្មាលង្ការោ ចាន់ សុជន
                       ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា                    ជាតិ      សាសនា       ព្រះមហាក្សត្រ                                 ជីវប្រវត្តិសង្ខេបរបស់ ព្រះមហាធម្មាលង្ការោ ចាន់ សុជន   -កុមារ ចាន់ សុជន កើតនៅថ្ងៃ អង្គារ៍ ៨កើត ខែមាឃ ឆ្នាំឆ្លូវ ព.ស.២៥២៨ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៨៥ ដែលមានឪពុកឈ្មោះ ចាន់ សាមឿន ម្តាយឈ្មោះ ឃួន សាខន នៅភូមិខ្ចាស់ ឃុំបុស្បូវ ស្រុកសិរីសោភ័ណ ខេត្របាត់ដំបង ( បច្ចុប្បន្នស្រុកព្រះនេត្រព្រះ ខេត្របន្ទាយមានជ័យ ) ។  -ក្នុងវ័យជាកុមារភាព កុមារ  ចាន់ សុជន ជាក្មេងកំព្រាឪពុកតាំងពីតូចបានរស់នៅជាមួយ ម្តាយជាស្រ្តីមេម៉ាយដ៏កំសត់ទុរគត ហើយបានចូលរៀននៅសាលាបឋមសិក្សាវត្តខ្ចាស់  ត្រឹមជន្មាយុ១០ឆ្នាំ ក្នុងកម្រិតថ្នាក់ទី៣។ លុះដល់អាយុ១៣ឆ្នាំដោយមនសិការចិត្តជ្រះថ្លា ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា  កុមារ ចាន់សុជន ក៏សម្រេចផ្ញើជីវិតចូលបួសនៅវត្តប្រាសាទភាស  ដោយមានត្រឹមតែចីវរកញ្ចាស់ដែលគេបាំងជាជញ្ជាំងវាំងនននិងស្បង់កណ្ដាច ដែលគេចងព្យួរចោលក្បែរទ្រុងជ្រូកជាគម្រប់ពីរប៉ុណ្ណោះ ហើយមាន​នាមបញ្ញត្តិថាធម្មាលង្ការោ។បន្ទាប់ពីបួសជាសាមណេរភាវៈពេញលេញ​ ហើយលោកម្ចាស់អង្គនេះត្រូវ ប្រឈមនឹងបញ្ហាជាច្រើនដូចជាកង្វះខាតបច្ច័យ៤ទីសេនាសនៈ គង់នៅអាស្រ័យ និងការសិក្សារៀន​សូធ្យជា-ដើម។ភាពកម្សត់តោកយ៉ាកលំបាកក្រៃលែងលើសលប់ឥតឧបមាកើតមាន ជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈពេលដែលសាមណេរ ចាន់​​​ សុជន ត្រូវចេញចាកពីវត្តកំណើតខ្លួន ហើយត្រាច់ចរ​ស្វះស្វែង រកវត្តអារាម សម្រាប់សិក្សា រៀនសូធ្យមិនតែប៉ុណ្ណោះថែមទាំងទទួលនូវការប្រមាថ កាតទានពី សម្នាក់អ្នកភូមិនិងសមណៈអគតិមួយចំនួនទៀតផង។តែដើម្បីចំណេះវិជ្ជាជា​ប្រទីបដែលជា រ៉ែឥតចេះរលត់រីងស្ងួតសូន្យសុងនិងឆន្ទៈលើកតម្កើងទីវត្តកំណើត និងព្រះពុទ្ធសាសនាឲ្យមាន វឌ្ឍនភាពរុងរោចន៍ ពេលនោះហើយដែលសាមណេរ ធម្មាលង្ការោ ចាន់ សុជន ត្រូវពុះវះចិត្តបិទដង្ហើមអត់ធ្មត់ សង្កត់ចិត្តកាត់កេរ្តិ៍កាត់ខ្មាសដើរផ្សងព្រេងរកវត្តដើម្បីសិក្សារៀនសូធ្យ ឲ្យបានសមរម្យដោយត្រូវឆ្លងកាត់ភាពមាក់ងាយ ការត្មះដិះដៀល ការពេបជ្រាយភាពប្រជាភិថុតិ ដែលលេច ពីមាត់ទុជ៌នពួកខ្លះនិងការឃ្លាតចាក ពីមាតុភូមិគួរឲ្យស្រឡាញ់យ៉ាងកណ្តោចកណ្តែងតែល តោល ។   -តែជីវិតមិនតែលតោលអាប់អួរហូតពេកនោះទេ បើដរាបណាឆន្ទៈ វីរិយៈ និងអត្តសមាបណិធិភាព នៅតែស្ថិតដក់ជាប់រឹងប៉ឹងក្នុងចិត្ត ដរាបនោះក្តីសង្ឃឹម ភាពជោគជ័យ គឺនៅតែមាន ហើយរង់ចាំយើងអស់ កាលជានិច្ច ពីព្រោះថាវីរិយភាពមានសេចក្តីសម្រេចគោលដៅជាផល ។ ដូចគ្នានេះដែរ សាមណេរ ធម្មាលង្ការោចាន់សុជន ក្រោយពីបានទទួលនូវ វត្តស្នាក់អាស្រ័យសមរម្យហើយក៏ខិតខំសង្វាត ឱហាតឡើងកាន់នាវា គឺសេចក្តីព្យាយាមក្នុងត្រៃសិក្ខា និងពហុសិក្ខាយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន ហើយឆ្លងដល់នូវត្រើយកំពង់ គឺចំណេះវិជ្ជា ដោយគ្មានហានិភ័យរារាំងឡើយ ហើយទីបំផុតបានកម្ចាត់ចោល នូវការមាក់ងាយ ការពេបជ្រាយ និងភាពតែល​តោលសូន្យបង់។ មិនយូរប៉ុន្មាន អាស្រ័យភាពឈ្លាសវៃ និងឧស្សាហភាព សាមណេរ ធម្មាលង្ការោ ចាន់សុជន បានទទួលការតែងតាំងពីព្រះគ្រូចៅអធិការ និងគណៈគ្រប់គ្រងសង្ឃ ជាគ្រូបង្រៀនសមណសង្ឃតា ជីយាយជី និងឧបាសក​​ ឧបាសិកា​ ក្នុងទីវត្ត​អារា​ម​នោះ​ៗ។   -ចាប់តាំងពីពេលនោះមក កិត្តិសព្ទ និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ បានលេចផុសឡើងយ៉ាងខ្ចរខ្ចាយល្អត្រកាលស្ទើរតែគ្រប់ដណ្ដប់ពាសពេញដែនកម្ពុជរដ្ឋ ​  តាមរយៈការសម្ដែងធម៌ដ៏ប៉ិនប្រសប់រ បស់លោក ហើយជាងនេះទៅទៀត លោកបានទទួលនូវអាហារូបត្ថម្ភ និង អាហារូបករណ៍ ពីពុទ្ធបរិស័ទទៅសិក្សា នៅប្រទេសស្រីលង្កា ផងមាន ភារៈកសាងទីវត្តអារាមផង រហូតបានទទួលនូវឧត្តមភាពមានព្រះឋានន្តរសក្តិជា ព្រះមហា ធម្មាលង្ការោ​ចាន់សុជន ដោយបានបញ្ចប់នូវបេក្ខភាព ថ្នាក់អនុបណ្ឌិត និងអមហែហមដោយ សមិទ្ធផលពោរពាស​ មានជាអាទិ៍ស្រះទឹកយ៉ាងធំ  របងទីវត្តអារាមជុំវិញ  កុដិ២ល្វែងថ្មីសន្លាង បន្ទប់ទឹក អនាម័យ៥បន្ទប់ហើយបច្ចុប្បន្នបាន កំពុងនឹងកសាងព្រះវិហារ និងសមិទ្ធផល​ផ្សេងៗ​ជាបន្តបន្ទាប់ ទៀត ។  -ផ្នែកការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនាវិញ មហាធម្មាលង្ការោ ចាន់ សុជន មិនត្រឹមតែផ្សាយតែតាមរោងបុណ្យនិងបង្ហាត់បង្រៀនតាមសាលាប៉ុណ្ណោះទេ លោកបានចូលរួម ផ្សាយ តាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ និងបណ្តាវិទ្យុនានាក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទៀតផងរួមមាន ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ខេត្តកំពុងធំ ក្រុងប៉ោយប៉ែត និងរាជធានីភ្នំពេញ។   -ផ្នែកសៀវភៅដែល ព្រះមហាធម្មាលង្ការោ ចាន់ សុជន បានបកប្រែនិងនិពន្ធរួមមាន ជំនួយ សុខភាពផ្លូវចិត្ត៤ភាគពីភាគ១ដល់ភាគ៤ ពុទ្ធសាសនាសម្រាប់អ្នកសិក្សាដំបូង កម្រងនៃទម្លាប់ល្អសម្រាប់កុមារ សំណួររបស់ខ្ញុំចម្លើយរបស់អ្នក សំណួរចម្លើយកម្មផល មូលដ្ឋានគ្រឹះព្រះពុទ្ធសាសនា ហេតុផលក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា យល់ដឹងពីការចូលវស្សា និងយល់ដឹងពីការចេញវស្សា។   -ផ្នែកខាងក្រៅប្រទេស ក្រោមការផ្តល់យោបល់និងការអនុគ្រោះទីកន្លែងពីព្រះអង្គគ្រូ សុវណ្ណប្បជោត កង ណាំម៉ានី ចៅអធិការវត្ត សំពៅមាស ព្រះមហាធម្មាលង្ការោ ចាន់ សុជន ដឹកនាំធ្វើបុណ្យផ្កាប្រាក់សាមគ្គីដើម្បីចូលរួមកសាងកុដិ២ ក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលវិបស្សនាអន្តរជាតិ ប្រទេស ស្រីលង្កា​ដែលបានចំណាយថវិកាជិត២ម៉ឺនដុល្លាសហរដ្ឋអាមេរិក។   -ជីវប្រវត្តិខាងលើនេះ សរបញ្ជាក់ឲ្យឃើញពីការតស៊ូព្យាយាមយ៉ាងមុតមាំ និងឆន្ទៈដ៏ កំពូលគួរឲ្យស្ញប់ស្ញែង ដែលមនុស្សគ្រប់រូបកម្រធ្វើបានដូច ហើយជោគជ័យយ៉ាងសម្បើម នេះគួរល្មម ជាគំរូដល់មហាជនជំនាន់ក្រោយ យកជាតម្រាប់និងបទពិសោធគតិពិចារណាក្នុងជីវិតតទៅ៕...
គេហទំព័រ​/Home
អំពីទំព័រមេត្តា...
ស្តាប់​វិទ្យុផ្សាយផ្ទាល់
វិទ្យុកល្យាណមិត្ត (បាត់ដំបង)
វិទ្យុព្រះពុទ្ធសាសនាកម្ពុជរដ្ឋ (សៀមរាប)
វិទ្យុមេត្តា (វត្តនិគ្រោធវ័ន ហៅគល់ទទឺង)
ផ្សាយផ្ទាល់​ (អគ្គបណ្ឌិត ប៊ុត-សាវង្ស)
វត្ត​មណី​រតនា​រាម​ (ភិក្ខុវជិរប្បញ្ញោ សាន-សុជា)
វត្តនិគ្រោធវ័ន (ភិក្ខុសុវណ្ណជោតោ ភួង-សុវណ្ណ)
ទូរទស្សន៍មេត្តា (Metta TV)
វិដេអូផ្សាយផ្ទាល់ (ចាន់ សុជន)
សម្លេងទើបស្តាប់ថ្មីៗ
23
83
14
81
12
65
4
56
វិដេអូទើបទស្សនាថ្មីៗ
បណ្តាញសង្គម
សិ្ថតិអ្នកចូលទស្សនា
ថ្ងៃនេះ ៤៣៤
ម្សិលមិញ ១៦៥
សរុប ២០៥,២០៨
ចំនួនស្តាប់សម្លេងព្រះធម៌ 11,497 (ទាញយក ១២១,៧៧៤)
ចំនួនទស្សនាវវិឌីអូព្រះធម៌ ២,០៥៤
ចំនួនអានសៀវភៅ ១,៨៩៧ (ទាញយក ៣៤,២៤៨)
ចំនួនអត្ថបទដែលបានអាន ៤៤,៨៣២ ដង
វត្តប្រាសាទស្រះកណ្តាល(ខ្ចាស់) ឃុំ បុស្បូវ ស្រុក ព្រះនេត្រព្រះ ខេត្ត បន្ទាយមានជ័យ
រក្សាសិទ្ធិ © ២០១៤. រក្សាសិទ្ធគ្រប់យ៉ាង.